De zin-onzin van combinatiediëten

Een combinatiedieet is een dieet dat zegt dat het beter is voor je spijsvertering, gezondheid of gewicht om bepaalde voedingsstoffen niet met elkaar te combineren. Een van de regels van het dieet kan bijvoorbeeld zijn, dat je koolhydraten niet met vetten moet combineren. Dat betekent dat je geen boterham met kaas of vleeswaren meer kunt eten. Bij je warme maaltijd kun je geen aardappels, pasta of rijst eten, samen met vlees, vis of kip. Om iets zinnigs over het al dan niet combineren van voedingsstoffen te zeggen is het goed om eerst eens even de spijsvertering in het kort toe te lichten.

De spijsvertering begint al in de mond

Het verteren van voedsel begint al in de mond met het kauwen. Door te kauwen maak je voedsel kleiner waardoor het speeksel er beter bij kan. In het speeksel zitten enzymen (amylase) die starten met de vertering van suikers en zetmeel (de koolhydraten). Lange ketens koolhydraten worden in kleinere stukjes geknipt (glucose) door deze enzymen. De vertering van koolhydraten gaat in de maag nog een beetje door.

De maag

De voornaamste functie van de maag als het om de spijsvertering gaat, is echter de start van de eiwitvertering. Eiwitten zijn grote ketens van aminozuren die in kleine stukjes geknipt worden. Het maagzuur en de daarin aanwezige enzymen (zoals pepsine) spelen daarin een belangrijke rol. Het maagzuur is ontzettend zuur. Het heeft een pH waarde van rond de 2. Dit is vergelijkbaar met citroensap en zuurder dan azijn. Er kan dus absoluut geen voedsel gaan gisten. Iets wat regelmatig aangevoerd wordt als reden waarom je geen voedingsstoffen met elkaar zou moeten combineren. Hoe lang het voedsel in de maag blijft, hangt af van de grootte van de maaltijd en de samenstelling. Dit varieert van minder dan een half uur tot een uur of 3. Een grote maaltijd met veel eiwitten passeert langzamer de maag dan een crackertje met jam.

Dunne darm

Vanuit de maag wordt het al deels verteerde voedsel langzaam afgegeven aan de dunne darm. De dunne darm heeft een totale lengte van ongeveer 5 meter en een oppervlakte van maar liefst een heel tennisveld. Hierin kunnen voedingsstoffen optimaal opgenomen worden. In het begin van de dikke darm komen spijsverteringssappen vanuit de alvleesklier, waarin enzymen zitten voor de verdere afbraak van koolhydraten en eiwitten. Ook zitten er enzymen in die vetten kunnen afbreken. Voordat die laatste in actie kunnen komen moet er nog wel iets gebeuren. De vetten moeten worden opgelost in water. Op die manier worden ze toegankelijk voor de enzymen in het spijsverteringssap. Voor dit oplossen is gal nodig. Dit wordt geproduceerd in de lever en opgeslagen in de galblaas. Eet je een vetrijke maaltijd, dan komt er meer gal vrij dan bij het eerder genoemde crackertje met jam. Als je hier geen boter op hebt gesmeerd, zit hier namelijk geen tot nauwelijks vet in. Het lichaam is dus eigenlijk best wel slim. Wanneer alles is afgebroken, hebben de restanten van wat ooit een maaltijd was, nog meters dunne darm voor zich om opgenomen te worden. Dit geldt niet alleen voor de opgeknipte koolhydraten (glucose), eiwitten (aminozuren) en vetten (glycerol en vetzuren) maar ook voor vitamines en mineralen.

Dikke darm

Bij een gezond persoon met een normale spijsvertering komen er nauwelijks tot geen voedingsstoffen in de dikke darm terecht. Wat er wel in terecht komt zijn de onverteerbare delen uit de voeding: de voedingsvezels. Samen met vocht en wat mineralen vervolgen zij hun weg door de dikke darm. Onderweg wordt het grootste deel van het vocht en de daarin opgeloste mineralen weer terug opgenomen in het lichaam. De restanten verlaten je lichaam via je ontlasting. Voordat je avondmaaltijd volledig is verteerd, inclusief de uitscheiding van de onverteerbare resten, ben je zo’n 24 tot 48 uur verder.

Wel of geen combinatiediëten?

Puur fysiologisch is er geen enkele reden om aan te nemen dat vetten, koolhydraten en eiwitten bij gezonde mensen zonder specifieke aandoeningen aan het spijsverteringsstelsel niet tegelijkertijd kunnen worden verteerd. Het lichaam kan dat prima regelen. Er worden net zoveel spijsverteringssappen en gal uitgescheiden totdat de koolhydraten, eiwitten en vetten zijn verteerd. Dat een dieet gebaseerd op het ‘verbieden’ van bepaalde voedselcombinaties tot gezondheidsvoordelen leidt, is dan ook op geen enkele wijze te verklaren. Je zal er zeker van afvallen, omdat je domweg minder eet. Er valt een onderdeel van je maaltijden weg. Dit is trouwens bij alle andere diëten ook het principe. Je haalt iets weg, dus je krijgt minder calorieën binnen, dus je valt af. Er is geen enkel dieet dat superieur is aan het matig energiebeperkte dieet. Ook kan het er zeker voor zorgen dat je je fitter voelt. Je bent bewuster bezig met voeding, waardoor je minder ongezonde producten eet. Die koekjes mogen simpelweg niet, vanwege de combinatie van koolhydraten met vetten en eiwitten. Ook dat is een klassiek effect van afvallen met welke methodiek dan ook. Is het schadelijk? Dat hoeft niet per se, maar het kan wel. Het uitsluiten van voedingsmiddelen zonder dat je deze vervangt of weet hoe je deze goed moet vervangen, kan tekorten opleveren aan voedingsstoffen zoals vitamines, mineralen en voedingsvezels. De samenstelling van de meeste combinatiediëten is vrij hoog in eiwit en in vet waarbij het aandeel verzadigd vet de Nederlandse aanbeveling ruimschoots overschrijdt, wat niet gunstig is met betrekking tot (het risico) op hart- en vaatziekten en dus niet aan te raden.

Samengevat

Dus alles bij elkaar samengevat in vijf punten:

  1. Combinatie diëten kunnen werken als het gaat om gewichtsverlies (maar dat doen alle diëten op korte termijn)
  2. Je kunt je er fitter van gaan voelen (doordat je bewuster met voeding bezig bent net zoals bij alle positieve veranderingen in je eetpatroon)
  3. Het risico op een tekort aan één of meer voedingsstoffen is groter dan bij een standaard energiebeperkt dieet doordat er elementen uit de maaltijden worden weggehaald
  4. De inname van verzadigde vetten is bij de meeste combinatiediëten vrij hoog
  5. Er is geen fysiologische noch wetenschappelijke achtergrond die het nut van combinatiediëten ondersteunt

Bron: I’m a foodie: https://www.iamafoodie.nl/combinatiedieten/

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.